Praca przedstawiona podczas 22. Akademii Dermatologii i Alergologii, Gdańsk, 5-7 lutego 2026

Flagellate dermatitis - zapalenie skóry wywołane grzybami shiitake

Daniel Nette, Patrycja Rogowska, Martyna Sławińska

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne i Dermatologiczne Studenckie Koło Naukowe, Gdański Uniwersytet Medyczny; Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Sugerowany sposób cytowania: Nette D, Rogowska P, Sławińska M. Flagellate dermatitis - zapalenie skóry wywołane grzybami shiitake. Galen. 2026; 33: art022. DOI: 10.14320/Galen.2026.vol33.art022

Wstęp

Grzyby shiitake (Lentinus edodes), stanowiące drugi najczęściej spożywany gatunek grzyba na świecie, znacząco zyskują na popularności w krajach europejskich, także w Polsce. Rzadkim powikłaniem występującym po ich spożyciu jest zapalenie skóry określane mianem „flagellate dermatitis”. Objawy w postaci charakterystycznych silnie swędzących, rumieniowych grudek o linijnej dystrybucji przypominających ślady po uderzeniach bicza pojawiają się w przeciągu 24-48 godzin, zwykle na skórze tułowia, szyi i kończyn. Występują one po spożyciu grzybów surowych lub poddanych niedostatecznej obróbce termicznej. Zmiany skórne mają charakter samoograniczający się i ustępują w ciągu kilkunastu dni. W cięższych przypadkach mogą towarzyszyć im gorączka, biegunka i owrzodzenia błon śluzowych. Patogeneza choroby nie została w pełni poznana, lecz przyjmuje się, że jest spowodowana reakcją nadwrażliwości na lentinan - ciepłochwiejny polisacharyd występujący w ścianie komórkowej grzybów shiitake.

Opis przypadku

Uprzednio niechorujący przewlekle 25-latek zgłosił się na teleporadę dermatologiczną z powodu utrzymujących się od 4 dni swędzących, rumieniowych, prążkowato układających się zmian na skórze tułowia i ramion, występujących pierwszy raz w życiu. Wywiad w kierunku możliwych czynników prowokujących nie wniósł nowych informacji. Przed konsultacją pacjent przyjmował doraźnie bilastynę bez istotnej poprawy klinicznej. Po nadesłaniu zdjęć z charakterystycznym obrazem dermatozy potwierdził spożycie niewystarczająco ugotowanych grzybów shiitake na dwie doby przed wystąpieniem objawów. Zalecono podwojenie dawki bilastyny oraz miejscowy glikokortykosteroid, a także poinformowano pacjenta o samoograniczającym się charakterze choroby i konieczności dokładnej obróbki cieplnej tych grzybów w przyszłości.

Wnioski

Wiedza na temat charakterystycznego obrazu klinicznego flagellate dermatitis jest kluczowa dla szybkiej i trafnej diagnozy pacjentów z tą jednostką, nawet w okolicznościach teleporady. Istotne jest w tych przypadkach uniknięcie zbędnych biopsji, które zwykle nie są w stanie potwierdzić rozpoznania. Leczenie objawowe, uspokojenie i edukacja pacjenta w celu zapobiegnięcia nawrotów objawów w przyszłości są złotym standardem postępowania.

GALEN (e-ISSN 1233-7838) to najstarsze polskie czasopismo lekarskie online. Ukazuje się od 1994 roku.

Uwaga: Korzystanie z niniejszego serwisu nie stanowi konsultacji lekarskiej. Ten serwis ma charakter informacyjny skierowany do lekarzy, farmaceutów oraz innych zawodów medycznych - korzystając z niego potwierdzasz, że posiadasz uprawnienia do wykonywania zawodu medycznego. Niniejszy serwis zawiera treści archiwalne, które mogą być niezgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej oraz stanem prawnym. Z informacji zawartych w tym serwisie korzystasz wyłącznie na własną odpowiedzialność. Każda informacja dotycząca zdrowia powinna być weryfikowana przez osoby kompetentne w niezależnych źródłach. Jeżeli podejrzewasz u siebie obecność choroby, zgłoś się niezwłocznie do lekarza.

r e k l a m a

This is an open access resource. All rights reserved to respective authors (text) and the Publisher (presentation, source code).
Unauthorized use, including by artificial intelligence (AI), is not allowed.
Document created: 10 February 2026, updated: 4 March 2026.